Inspiration: Piet Paris

Ik had het voorrecht om de private preview van de nieuwe expositie van Piet Paris, The Sketch Show, te bezoeken. Ik kan me nog herinneren dat zijn werk op school werd behandeld en dat ik daardoor werd geïntroduceerd aan een nieuwe manier van collages en illustraties maken. En nu heb ik hem én zijn werk in levende lijve mogen ontmoeten.

"Je mag erop lopen hoor," zei Piet tegen me, terwijl hij wees naar de vloer die gevuld was met schetsen. Het gaf me de illusie alsof ik zijn atelier binnenliep, hem net had onderbroken tijdens een schetssessie en ieder moment op potloden zou kunnen trappen.

Ik liep verder de ruimte in en werd omringd door een gecontroleerd explosief gevoel. De ruimte was namelijk gevuld met schetsen, netjes naast elkaar geëxposeerd tegen witte muren en zwarte panelen. Alles keurig binnen afgebakende kaders. Maar er was slechts wat grafiet nodig op de vellen om de illustraties zo dynamisch te maken dat het bijna voelde alsof ze van het papier konden springen.

Bij de ene tekening was het grafiet dik aangebracht, bijna krassend, waardoor er meer beweging en schaduw ontstond. Bij de andere was het grafiet dunner en gecontroleerder aangebracht, alsof de hand die het had neergezet precies wist en had berekend hoe iedere lijn eruit moest komen te zien. Je zag meerdere composities terugkeren, maar geen enkele was hetzelfde. Ze vormden een prachtige tijdlijn van zoeken, experimenteren en uiteindelijk het vinden van een eindresultaat.

Terwijl ik bewonderend keek naar alle schetsen die elegantie, dynamische poses en geometrische vormen uitstraalden, begon Piet me te vertellen hoe hij tot de compositie van een hand was gekomen.

"Tijdens het schetsen deed ik ooit mijn best om naast de poses ook de handen eleganter te maken. Op een gegeven moment kwam ik erachter dat een hand veel eleganter oogt als ik twee vingerkootjes teken in plaats van de anatomisch correcte drie."

"Mijn werkwijze heb ik door de jaren heen zelf uitgevonden, maar die komt dus voort uit mijn eigen zwaktes." - Piet Paris

Deze quote uit een interview met Het Parool sprong er voor mij uit. Het legt precies uit wat werk laat verbinden met anderen en wat het een ziel geeft.

We leven in een wereld waarin we alles direct willen hebben, en het liefst ook nog zo perfect mogelijk. Instant gratification. Ik trap regelmatig in die val. En in sommige gevallen is het inmiddels al mogelijk. Wil ik vandaag een schoen, dan bestel ik hem en heb ik hem morgen in huis. Laatst kreeg ik zelfs de optie om de biopic van Michael Jackson bij iemand thuis te kijken terwijl die nog in de bioscoop draait.

Vroeger was dat anders. Een paar decennia geleden kon je een film pas thuis bekijken nadat hij in de bioscoop had gedraaid, een televisiepremière had gehad en vervolgens beschikbaar werd gemaakt voor aankoop. Het dagelijks leven vroeg om geduld, en dat was heel normaal.

Nu lijkt het alsof we voortdurend worden opgejaagd om sneller te kunnen en sneller te krijgen. Je kunt een prompt invoeren in AI en je hebt... kunst?

In die quote noemt Piet jaren. Jaren van zoeken. Jaren van ontdekken wat bij je past en durven loslaten wat niet meer past. Jaren waarin je je zwaktes omzet in een kracht, een voordeel in plaats van iets waartegen je moet vechten. Net als die twee vingerkootjes. Anatomisch gezien zouden ze misschien als een tekortkoming kunnen worden beschouwd, maar voor zijn werk vormen ze precies de sweet spot van wat hij wil uitdrukken. Daar was moed voor nodig. De moed om te vertragen en te blijven zoeken naar wat werkt. Ironisch eigenlijk dat juist "vlugge" schetsen je kunnen leren om langzamer te gaan.

Ik voel me als persoon vaak chaotisch. Voelen, niet zijn. Gelukkig kan ik daar onderscheid in maken. Mensen zijn daar meestal verbaasd over, omdat ik er blijkbaar niet uitzie als iemand die zich chaotisch voelt. In mijn schetsen herken ik dat gevoel echter vaak terug. Alsof ze een weerspiegeling zijn van die innerlijke chaos. Juist daardoor voelt het kwetsbaar om zulke ruwe schetsen te delen. Het voelt alsof ik een rafelrand laat zien die ik liever georganiseerd had gepresenteerd.

Met deze expositie heeft Piet zijn ruwe, chaotische kant laten zien, en dat is ongelooflijk mooi. Zijn zwaktes geven zijn werk een ziel. Ze geven het iets menselijks, iets waarmee we echt kunnen verbinden.

We kunnen alles snel willen, maar Piet is voor mij een voorbeeld dat goede dingen tijd nodig hebben om zich te ontwikkelen. En dat juist die ontwikkeling het werk waardevol maakt.

Hij heeft me geïnspireerd om meer van mijn eigen proces te laten zien, hoe naakt, kwetsbaar of chaotisch dat soms ook kan voelen.

Op een dag hoop ik een original van Piet Paris te bemachtigen. Voor nu neem ik genoegen met deze print, die me zal blijven herinneren aan deze bijzondere dag waarop ik hem voor het eerst heb mogen ontmoeten.

Een extra hoogtepunt van deze dag was het ontmoeten van Nancy. We hadden een fijn gesprek en ontdekten veel gedeelde interesses. Het is mooi om te beseffen hoe gemakkelijk je soms mensen kunt ontmoeten met wie je direct een klik voelt. Misschien moet ik toch geen kluizenaar worden.

Piet Paris: The Sketch Show, 20 t/m 28 juni in de I Love Illustration Gallery in De Hallen.